แผนงานสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน สสส. พร้อมด้วยวิทยากร ผู้ทรงคุณวุฒิ – รศ. ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์, อ.กรองทอง บุญประคอง, อ.ชัยฤทธิ์ ศรีโรจน์ฤทธิ์, ดร.รัชฎาวรรณ รองทอง และ อ.อัจฉรา สิริกมลศิลป์ ร่วมเสริมศักยภาพเครือข่ายอ่านยกกำลังสุข ซึ่งเป็นแกนนำชุมชนและครู 30 คน จาก 6 ศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียน กรุงเทพมหานคร และ 8 ภาคีอ่านยกกำลังสุขจากภูมิภาค เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “สร้างเสริมทักษะ MIDL เด็กปฐมวัยด้วยการอ่าน” เมื่อวันเสาร์ที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2569 ณ โรงแรมแม่น้ำ รามาดาพลาซา กรุงเทพมหานคร โดยมีเป้าหมายให้เกิดกระบวนการสื่อสาร ออกแบบหลักสูตรอย่างง่ายในการใช้หนังสือและกิจกรรมอ่านเล่นเพื่อพัฒนาศักยภาพเด็กปฐมวัยให้มีทักษะเท่าทันสื่อ
สุดใจ พรหมเกิด ผู้จัดการแผนงานยุทธศาสตร์สร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน สสส. กล่าวว่า “จากการจัดประชุมวิชาการ “มหัศจรรย์ อ่าน อาน อ๊าน : แถลงผล SROI สู่กุญแจพัฒนาการเด็กไทยยุค AGI” เพื่อเผยแพร่การประเมินผลตอบแทนทางสังคม (Social Return on Investment: SROI) ของโครงการ “อ่าน อาน อ๊าน : ยกกำลังสุข ปลุกพลังการเรียนรู้” เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 5 มีนาคม 2569 ณ ลานสานฝัน อุทยานการเรียนรู้ TK Park ชั้น 8 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ ที่ผ่านมา พบว่า การลงทุนในการดำเนินโครงการปฏิบัติการ อ่าน อาน อ๊าน : ยกกําลังสุข ปลุกพลังการเรียนรู้ 1 บาท สามารถสร้างผลตอบแทนทางสังคม คิดเป็นมูลค่า 1.71 บาท สะท้อนการสร้างผลตอบแทนทางสังคม มากถึง 71 %” ทั้งนี้งานวิจัยพบว่า เด็กมีพัฒนาการที่ดีขึ้นอย่างเด่นชัด โดยเฉพาะในด้านภาษาไทย การสะกดคำ การยอมรับฟัง และ การสื่อสาร มีความสนใจในการอ่านมากขึ้น เด็กมีความสุขในการอ่านหนังสือสูงถึง 7.5 จาก 10 การมีผู้ใหญ่อ่านหนังสือให้เด็กฟังช่วยลดภาวะการติดจอ เด็กจะมีพัฒนาการทางภาษาที่ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพื่อเน้นย้ำความสำคัญดังกล่าว แผนงานฯ จึงจะได้นำพลังของหนังสือและกิจกรรมการอ่าน หนุนเสริมให้เด็กปฐมวัยมีทักษะฉลาดรู้เท่าทันสื่อ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในยุคที่สื่อเข้าถึงตัวเด็กได้ง่ายขึ้น และมากขึ้น โดยจะได้นำประสบการณ์ของเครือข่ายอ่านยกกำลังสุขที่มีประสบการณ์ตรงในการพัฒนาเด็ก และผู้เขี่ยวชาญ ร่วมออกแบบแนวทางเสริมทักษะสำคัญนี้”
รศ. ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์ ศูนย์พัฒนานวัตกรรมการอ่าน กล่าวว่า “เราสามารถสร้างทักษะ MIDL ด้วยการสร้างความฉลาดทางดิจิทัล (DQ) ให้กับเด็กได้ ก่อนที่จะใช้สื่อดิจิทัลเป็นด้วยการอ่าน การอ่านทำให้สมองได้ขบเคี้ยว แต่หน้าจอส่งผลกระทบต่อสมองเด็กทำให้โครงข่ายสมองมีความหนาแน่นลดลง”
ด้านครูก้า-กรองทอง บุญประคอง โรงเรียนจิตตเมตต์ ยังกล่าวว่า “หนังสือนิทานเป็นสื่อกลาง ที่ทำหน้าที่สร้างความสุข สร้างความสัมพันธ์กับเด็ก ปลุกพลังอยากเรียนรู้ ปลุกความรู้สึก สร้างทักษะการคิดกับเด็ก เด็กเกิดมาโชคดีที่ยังอ่านหนังสือไม่ออก เพราะเขาจะได้มีโอกาสดูภาพ ตีความจากภาพ เด็กอ่านทุกอย่าง สีหน้า แววตา ใช้ความรู้สึกในการอ่าน การตั้งคำถามปลายเปิดจากหนังสือที่อ่านให้ฟัง ให้เด็กเอ๊ะ! อ๊ะ! ทำให้เด็กฝึกฝนใช้ความคิด ไม่เชื่ออะไรง่ายๆ”
ขณะนี้แผนงานฯ ได้จัดหมวดหนังสือที่เสริมทักษะพื้นฐาน MIDL 6 ด้าน อาทิ การใช้เวลากับหน้าจอได้อย่างเหมาะสม, รู้จักและเข้าใจสื่อ, การคิดวิเคราะห์, เข้าใจตนเอง, เข้าใจความรู้สึกของผู้อื่น / การเข้าใจความหลากหลาย และ การรับมือกับปัญหาการกลั่นแกล้ง /ความปลอดภัย บริการให้เปิดอ่านหรือดาวน์โหลดหนังสือสร้างเสริมทักษะ MIDL ได้ที่ www.happyreading.in.th
