ห้องสมุดแม่สะเรียง

  
          

          ห้องสมุด “เฉลิมราชกุมารี” ที่อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน คว้ารางวัลชนะเลิศจากโครงการห้องสมุดมีชีวิต ในพ.ศ.2549 อย่างเหนือความคาดหมายก็เพราะพวกเขาได้สร้างนิยามใหม่ “ห้องสมุดมีชีวิต”  ใจความว่า “เป็นห้องสมุดที่เคลื่อนไหวไปตามจังหวะชีวิตของทุกคนในชุมชน”
          และ… “ห้องสมุดที่ทุกคนสามารถเข้ามาร่วมเป็นเจ้าของได้  เป็นห้องสมุดที่สอดคล้องกับความต้องการ วิถีชีวิต และเป็นห้องสมุดที่ทุกชีวิตในชุมชนได้ใช้บริการเพื่อเติมเต็มชีวิตให้เป็นชีวิตที่ดีได้ตลอดไป”
         จากนิยามแปรมาเป็นสิ่งจับต้องได้ สุดารัตน์ คำมูลใจ วัย 30 ปี บรรณารักษ์ห้องสมุดประชาชนแห่งนี้ เสนอแนวคิดทำโครงการ “ตามรอยความรู้” โดยสร้างเครือข่ายเยาวชนในพื้นที่ซึ่งร้อยละ 90 เป็นชาวเผ่า ให้เรียนรู้วิถีชีวิตชุมชน แล้วสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ซึ่งเป็นกระบวนการปลูกฝังจิตสำนึกให้เด็กรู้จักคิดและพัฒนาชุมชนของตน  จากนั้นทางห้องสมุดจะจัดหนังสือให้อ่าน หรือทั้งสองฝ่ายช่วยกันคัดเลือกหนังสือ เพื่อต่อยอดความรู้ของเด็กๆ  
         “หน้าที่ของบรรณารักษ์ก็เหมือนโรงเรียน ที่ต้องสนับสนุนการเรียนรู้ให้แก่เด็กๆ เหมือนกัน” บรรณารักษ์แห่งแม่สะเรียงบอก
 ก่อนจะได้รับรางวัล ห้องสมุดแห่งนี้ได้ทำห้องสมุดเคลื่อนที่ขึ้นไปสู่หมู่บ้านในพื้นที่สูง ซึ่งถือเป็นการปรับรูปแบบการให้บริการเพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่กลุ่มเป้าหมายที่ไม่สะดวกจะเดินทางลงมาใช้บริการที่ห้องสมุด
           ห้องสมุดประชาชนเฉลิมราชกุมารีได้รับเงินทุนจำนวนหนึ่งจากโครงการห้องสมุดมีชีวิต ทีเค ปาร์ค (TK Living Library Award) เพื่อใช้เดินตามความฝัน–พัฒนาและปรับปรุงห้องสมุดจากแบบเดิมไปสู่ห้องสมุดมีชีวิต และเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สร้างสรรค์  ซึ่งโครงการนี้ ทางอุทยานแห่งการเรียนรู้ (ทีเค ปาร์ค) ริเริ่มเมื่อต้นปี 2549  ในรอบแรกมีห้องสมุดที่ผ่านการคัดสรร 30 แห่ง จากนั้นได้ทำการคัดเลือกเหลือ 12 แห่งเพื่อเข้าสู่รอบสุดท้าย 
           ห้องสมุดเฉลิมราชกุมารี ก่อตั้งขึ้นในวโรกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ ทรงเจริญพระชนมพรรษา 36 พรรษาในปี 2534  ภายใต้การดูแลของ กศน. หรือสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย  ทางกายภาพจัดเป็นห้องสมุดขนาดเล็ก มีพื้นที่บริการเพียง 315 ตารางเมตร  เมื่อรวมอาณาบริเวณโดยรอบแล้ว มีพื้นที่ทั้งหมด 30 ตารางวา (โดยได้รับความอนุเคราะห์จากวัดอมราวาส)
          แม้เป็นห้องสมุดเล็กขนาดเล็ก แต่คณะทำงานบอกว่า ที่นี่เป็นสถานที่เล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยรอยยิ้มแห่งความสุขเมื่อเดินเข้ามา  “อาจจะไม่มีอาคารโอ่อ่า ไม่มีหนังสือราคาแพงไว้บริการ ไม่มีคอมพิวเตอร์ใหม่ๆ และอุปกรณ์ที่ทันสมัยเพียบพร้อม แต่มีบริการและความปรารถนาดีที่จะสนับสนุนส่งเสริมให้ทุกคนในชุมชนหันมาให้ความสนใจและรักการอ่าน รักการเรียนรู้  ซึ่งผู้ใช้บริการทุกคนสามารถออกแบบการอ่านของตนเอง ออกแบบกิจกรรมและสื่อที่อยากให้มีในห้องสมุดได้”

 

ภาพจาก :http://nesac.go.th