งานวิจัย : กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการเสริมสร้างนิสัยรักการอ่านภาษาล้านนาของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-6
ประยูร สุรยศ (2547) นักศึกษาปริญญาโท คณะศึกษาศาสตร์ สาขาวิชาวิจัยและสถิติทางการศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ทำการวิจัยเรื่องกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการเสริมสร้างนิสัยรักการอ่านภาษาล้านนาของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-6 โรงเรียนวัดดอนแก้ว สำนักงานการประถมศึกษาอำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนบ้านหนองเย็น ผู้ปกครองนักเรียน ให้ความร่วมมือกับทางโรงเรียนในการส่งเสริมสอนภาษาล้านนาเป็นอย่างดี ส่วนผู้สอนภาษาล้านนาก็มีการปรับพฤติกรรมการเรียนการสอนเพื่อช่วยให้ผู้เรียนมีความต้องการจะเรียนและมีนิสัยในการรักการอ่านภาษาล้านนามากขึ้น ขณะที่ตัวนักเรียนก็มีการปรับปรุงตัวเองโดยให้ความสนใจในการอ่านภาษาล้านนามากขึ้น ดังที่นักเรียนทุกชั้นมีผลสัมฤทธิ์ทางด้านการอ่านและเขียนอักษรล้านนาสูงขึ้น
ประยูร สุรยศ. (2547). กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการเสริมสร้างนิสัยรักการอ่านภาษาล้านนาของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-6 โรงเรียนวัดดอนแก้ว สำนักงานการประถมศึกษาอำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์ (วิจัยและสถิติทางการศึกษา). เชียงใหม่ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. คณะกรรมการสอบวิทยานิพนธ์ : รองศาสตราจารย์ ดร.บุบผา อนันต์สุชาติกุล, ศาสตราจารย์ ดร.อุดม รุ่งเรืองศรี.
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการวิจัยแบบมีส่วนร่วมในการเสริมสร้างนิสัยรักการอ่านภาษาล้านนาให้กับนักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-6 โรงเรียนวัดดอนแก้ว สำนักงานการประถมศึกษา อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่
การดำเนินการวิจัยนี้มุ่งให้ชุมชนซึ่งประกอบไปด้วย ผู้วิจัย ผู้ปกครองนักเรียน ผู้มีความรู้ในภาษาล้านนาในชุมชนบ้านหนองเย็น คณะครูโรงเรียนวัดดอนแก้ว ได้ร่วมกันเสริมสร้างนิสัยรักการอ่านภาษาล้านนาให้เกิดขึ้นกับตัวนักเรียน
กระบวนการวิจัยเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องในการแก้ปัญหาการรักการอ่านภาษาล้านนาของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-6 โรงเรียนวัดดอนแก้วในครั้งนี้ มี 5 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นการวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหาการไม่รักการอ่านภาษาล้านนา 2) การเลือกแนวทางในการแก้ปัญหา 3) การวางแผนการปฏิบัติงานในการแก้ปัญหา 4) การปฏิบัติงานตามแผน 5) การประเมินผลเมื่อสิ้นสุดกระบวนการ ผู้วิจัยได้ใช้กระบวนการเชิงคุณภาพในการศึกษาครั้งนี้โดยใช้การสัมภาษณ์ สังเกต สนทนากลุ่ม
ผลการวิจัย สรุปได้ดังนี้
- ชุมชนบ้านหนองเย็นให้ความร่วมมือกับทางโรงเรียนวัดดอนแก้วเป็นอย่างดีในการส่งเสริมให้ทางโรงเรียนวัดดอนแก้วจัดการเรียนการสอนภาษาล้านนาในโรงเรียน โดยทางชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอน
- ทางด้านผู้ปกครองนักเรียนถึงแม้จะอ่านภาษาล้านนาไม่ได้แต่ก็ให้ความร่วมมือกับทางโรงเรียน โดยการส่งเสริมให้นักเรียนอ่านภาษาล้านนาที่บ้านและพานักเรียนไปถามผู้ที่มีความรู้ทางด้านภาษาล้านนา เพื่อให้นักเรียนอ่านได้
- ทางด้านผู้สอนภาษาล้านนาก็มีการปรับพฤติกรรมการเรียนการสอนเพื่อช่วยให้ผู้เรียนมีความต้องการที่จะเรียนและมีนิสัยในการรักการอ่านภาษาล้านนามากขึ้น
- ทางด้านตัวนักเรียนก็มีการปรับปรุงตัวเองโดยให้ความสนใจในการอ่านภาษาล้านนามากขึ้น ดังที่นักเรียนทุกชั้นมีผลสัมฤทธิ์ทางด้านการอ่านและเขียนอักษรล้านนาสูงขึ้น
แต่อย่างไรก็ตาม การส่งเสริมนิสัยรักการอ่านภาษาล้านนายังไม่บรรลุวัตถุประสงค์เท่าที่ควร เนื่องจากในระยะเวลาจำกัดเพียง 1 ภาคเรียน สามารถทำให้นักเรียนอ่านภาษาล้านนาได้เพียงการอ่านตัวอักษรซึ่งเป็นระดับความสามารถที่ยังไม่เพียงพอต่อการส่งเสริมการอ่านภาษาล้านนาให้เป็นนิสัย