มูลนิธิสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน | Reading Culture Promotion Foundation

งานวิจัย : การศึกษาผลการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยที่เน้นการพัฒนาการอ่าน การคิดวิเคราะห์และการเขียน สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3

เสวียง  ผละพล (2549)  นักศึกษาปริญญาโท  คณะศึกษาศาสตร์  สาขาวิชาการประถมศึกษา  มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ทำการวิจัยเรื่องผลการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยที่เน้นการพัฒนาการอ่าน  การคิดวิเคราะห์และการเขียน  สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3  การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ  ดำเนินการ 3 วงจร  มีการจัดกระบวนการเรียนรู้ 4 ขั้นตอน  คือ 1) การอ่านและสรุปใจความสำคัญ  2) การคิดวิเคราะห์เรื่องราว  3) การคิดเชิงสร้างสรรค์  และ 4) การเขียนเชิงสร้างสรรค์  กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3/4  โรงเรียนสนามบิน  สำนักงานการเขตพื้นที่การศึกษาขอนแก่น เขต 1 จำนวน 57 คน  ผลการวิจัยสรุปได้ว่า ผลการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยที่เน้นการพัฒนาการอ่าน  การคิดวิเคราะห์และการเขียนโดยใช้บทเรียนและแผนการจัดการเรียนรู้ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นสามารถทำให้นักเรียนมีพัฒนาการด้านการอ่าน  การคิดวิเคราะห์และการเขียนเพิ่มขึ้นได้  และทำให้ได้นวัตกรรมการเรียนการสอนภาษาไทยระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่เน้นการอ่าน  การคิดวิเคราะห์  และการเขียน  ตามมาตรฐานการเรียนรู้ของหลักสูตรที่มีประสิทธิภาพ

เสวียง  ผละพล.  (2549).  การศึกษาผลการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยที่เน้นการพัฒนาการอ่าน  การคิดวิเคราะห์และการเขียน  สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3.  วิทยานิพนธ์ ศศ.ม. (การประถมศึกษา).  ขอนแก่น : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.  อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ : รศ.สมปัด  ตัญตรัยรัตน์ และผศ.พวงทอง  อ่อนจำรัส.

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยที่เน้นการพัฒนาการอ่าน  การคิดวิเคราะห์  และการเขียน  สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โดยใช้บทเรียนและแผนการจัดการเรียนรู้ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น  การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action  Research) ดำเนินการ 3 วงจร  มีการจัดกระบวนการเรียนรู้ 4 ขั้นตอน  คือ 1) การอ่านและสรุปใจความสำคัญ  2) การคิดวิเคราะห์เรื่องราว  3) การคิดเชิงสร้างสรรค์  และ 4) การเขียนเชิงสร้างสรรค์  กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3/4  โรงเรียนสนามบิน  สำนักงานการเขตพื้นที่การศึกษาขอนแก่น เขต 1 ในภาคเรียนที่ 2  ปีการศึกษา 2547  จำนวน 57 คน

เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยแบ่งเป็น 3 ประเภท ได้แก่  1) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล  ได้แก่  บทเรียนและแผนการจัดการเรียนรู้  2) เครื่องมือที่ใช้ในการสะท้อนผลการปฏิบัติงาน  ได้แก่  แบบสังเกตพฤติกรรมการสอนของครู  แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนของนักเรียนและแบบสัมภาษณ์นักเรียน  3) เครื่องมือที่ใช้ในการสะท้อนผลการเรียนรู้คือแบบประเมินผลงานนักเรียนและแบบทดสอบท้ายวงจร  สถิติที่ใช้ในการวิจัย  ได้แก่  ค่าเฉลี่ย  ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและค่าร้อยละ

ผลการวิจัยสรุปได้ ดังนี้

  1. ผลการเรียนรู้โดยใช้บทเรียนและแผนการจัดการเรียนรู้ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น  พบว่า  ขั้นที่ 1 การอ่านและสรุปใจความทำให้นักเรียนสามารถอ่านและสรุปใจความสำคัญ  จับประเด็นสำคัญ  ลำดับเรื่องและสรุปความสำคัญจากเรื่องที่อ่านได้  ขั้นที่ 2 การคิดวิเคราะห์เรื่องราว  ทำให้นักเรียนได้คิดวิเคราะห์เรื่อง  จับประเด็นสำคัญ  จำแนกข้อดี  ข้อเสีย  รวมทั้งเสนอความคิดเห็นในการแก้ปัญหาได้  ตามแนวคิดทฤษฎีหมวก 6 สี ของ ดร.เอ็ดเวิร์ด  เดอโบโน  และนักเรียนได้พัฒนาทักษะกระบวนการคิด  คิดวิเคราะห์  คิดแก้ปัญหา  คิดริเริ่มสร้างสรรค์และคิดตัดสินใจอย่างมีเหตุมีผล  น่าเชื่อถือได้  ขั้นที่ 3 การคิดเชิงสร้างสรรค์ทำให้นักเรียนได้พัฒนาทักษะกระบวนการคิด  สามารถออกแบบ  วางแผน  การทำงาน  สรุปผลการทำงานและนำเสนอผลงานได้  ขั้นที่ 4 การเขียนเชิงสร้างสรรค์  ทำให้นักเรียนได้เสนอแนวคิดใหม่ๆ ตามแนวความคิดของตนเอง  และสามารถนำเสนอผลงานของตนเองได้  และผลจากการจัดการเรียนรู้  จึงสามารถทำให้นักเรียนมีพัฒนาการอ่าน  การคิดวิเคราะห์และเขียนเพิ่มขึ้น
  2. ผลการเรียนรู้จากการทำแบบทดสอบท้ายวงจร  โดยใช้บทเรียนและแผนการจัดการเรียนรู้ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น  พบว่า  ในวงจรที่ 1  วงจรที่ 2  และวงจรที่ 3  นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยโดยรวม  คือ  ร้อยละ 73.421  ร้อยละ 75.870  และร้อยละ 77.010 สูงเพิ่มขึ้นตามลำดับ  ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้  คือ  ร้อยละ 70 แสดงให้เห็นว่า  นักเรียนมีพัฒนาการอ่าน  การคิดวิเคราะห์  และการเขียนเพิ่มขึ้น

กล่าวโดยสรุปว่า  ผลการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยที่เน้นการพัฒนาการอ่าน  การคิดวิเคราะห์และการเขียนโดยใช้บทเรียนและแผนการจัดการเรียนรู้ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นสามารถทำให้นักเรียนมีพัฒนาการด้านการอ่าน  การคิดวิเคราะห์และการเขียนเพิ่มขึ้นได้  และทำให้ได้นวัตกรรมการเรียนการสอนภาษาไทยระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่เน้นการอ่าน  การคิดวิเคราะห์  และการเขียน  ตามมาตรฐานการเรียนรู้ของหลักสูตรที่มีประสิทธิภาพ