แผนงานสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน Reading Culture Promotion Program

ได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
ลืมรหัสผ่าน

ชุมชนคนรักการอ่าน

เด็กปฐมวัยคือใคร

เด็กปฐมวัยคือเด็กๆที่มีอายุอยู่ในช่วง 5-8 ปีแรกของชีวิต เดิมเอาแค่ 5 ปีแรก ต่อมามีผู้เชี่ยวชาญบางกลุ่มคิดว่าน่าจะรวมถึงกลุ่มเด็กอายุ 8 ปี

หลังเกิดใหม่ๆเด็กยังไม่สามารถทำอะไรได้มากนัก สมองของลูกคนถูกออกแบบมาให้มีความพร้อมในการพัฒนาอย่างเต็มที่ มองเห็น ได้ยิน รับรู้สัมผัสต่างๆได้ แต่ยังจำกัดอยู่มาก เพราะเด็กยังต้องการสภาพแวดล้อมภายหลังเกิดที่ช่วยกระตุ้นให้สมองเกิดการพัฒนาไปตามช่วงวัยอย่างต่อเนื่อง

หากลองเปรียบเทียบเด็กแรกเกิดกับเมล็ดพันธุ์ของพืช หมายถึงเมื่อเมล็ดพันธุ์ไปตกอยู่ในที่ที่เหมาะสมเพียงพอ ทั้งสภาพดิน อากาศ แสงแดด เมล็ดก็จะค่อยๆงอกออกมาเป็นต้นไม้เล็กๆ และค่อยๆเติบโตขึ้นมา จนอาจสามารถออกดอกออกผลได้ในที่สุด ต้นไม้ต้นนั้นจะเติบโตได้เพียงใด ออกดอกออกผลได้มากน้อยเพียงใด ยังขึ้นอยู่กับพันธุ์เดิมของเมล็ดนั้นๆ ถ้าสายพันธุ์เดิมดี แข็งแรง ให้ผลมาก การมีสภาพแวดล้อมที่ดีก็ย่อมเป็นปัจจัยส่งเสริมกันต่อการเติบโตของต้นไม้ อย่างไรก็ตาม หากเราต้องการให้ต้นไม้เติบโตดีขึ้น ให้ดอกผลดียิ่งขึ้น มนุษย์เราสามารถคิดค้นวิธีการบางสิ่งบางอย่างเพื่อช่วยการเติบโตของต้นไม้เพิ่มเติม ทั้งการให้ปุ๋ยที่เหมาะสม การตัดต่อกิ่ง หรืออื่นๆ ทั้งหมดที่เกษตรกรทำก็คือการใส่ปัจจัยที่เอื้อต่อต้นไม้ให้มากที่สุดที่จะให้ผลผลิตตามที่ต้องการ

การเติบโตและพัฒนาของเด็กๆก็เช่นเดียวกันกับต้นไม้ สมองเด็กถูกออกแบบมาให้สามารถพัฒนาได้ในสิ่งแวดล้อมรอบตัว สมองเด็กจะค่อยๆปรับและพัฒนาตามสภาพแวดล้อมไปเรื่้อยๆ ในช่วงปฐมวัย ซึ่งเป็นช่วงที่พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในสมองอย่างรวดเร็ว เพื่อเป็นฐานให้กับการพัฒนาในช่วงถัดๆไป

หากเด็กได้รับการเลี้ยงดูอย่างเหมาะสม ก็จะเติบโตและพัฒนาขึ้นมาได้อย่างที่พันธุกรรมเดิมของเด็กกำหนด แต่คำว่า"เหมาะสม" เป็นคำที่มีการให้คำจำกัดความแตกต่างกันอย่างมาก บางคนคิดว่าแค่ดูแลให้อาหาร ไม่เจ็บป่วย ปล่อยให้เล่นตามธรรมชาติ ก็น่าจะเพียงพอ ขณะที่บางคนอาจคิดว่าเราต้องทำบางอย่าง คล้ายการเติมปุ๋ยหรือตัดแต่งกิ่งต้นไม้ เพื่อให้เด็กได้เติบโตขึ้นมาอย่างที่ผู้ใหญ่คาดหวัง คงไม่มีใครฟันธงได้ว่าแนวคิดใดถูกหรือผิด ผู้เขียนเองก็ไม่เชื่อว่าม่ีคำตอบเดียวสำหรับเด็กทุกคน แต่พอมีกรอบวิธีคิดหรือหลักการเบื้องต้นที่จะค่อยๆนำมาแลกเปลี่ยนในครั้งต่อๆไป

สำหรับในตอนท้ายของบทความนี้ อยากลองสมมติให้ช่วยกันจินตนาการว่า ถ้าเราปล่อยให้เด็กอยู่เองตามลำพังซักครึ่งวัน ในที่ที่ปลอดภัย มีอาหารที่ปรุงพร้อมกินวางไว้ มีของเล่นที่เล่นได้เองอย่างปลอดภัยวางไว้สามสี่ชิ้น (หรือเอาไปปล่อยไว้ที่สนามหรือลานดินหน้าบ้านในชนบท) มีผู้ใหญ่คอยดูอยู่ห่างๆ อะไรจะเกิดขึ้นกับเด็กปฐมวัยในช่วงอายุต่างๆ ครั้งหน้าเรามาดูเด็กแรกเกิดกันนะคะ

นิชรา เรืองดารกานนท์

แก้ไขกระทู้

แนะนำเมื่อ 03พ.ค. 54
0ความคิดเห็น
Share

ข่าวสารที่เกียวข้อง


แสดงความคิดเห็น

 

 

กรุณา Login เข้าระบบก่อนแสดงความคิดเห็น หรือสมัครสมาชิกใหม่ คลิกที่นี่